ChronmyPrzyrode.pl

Portal o Ekologii i Ochronie Środowiska

Rola ozonu i zjawisko dziury ozonowej

Ozon jest to mała cząsteczka składająca się z trzech atomów tlenu. Jej funkcja w atmosferze jest bardzo ważna, gdyż tworzy warstwę ochronną w stratosferze, która chroni zarówno roślinność, zwierzęta jak i ludzi przed niebezpiecznym dla zdrowia i życia promieniowaniem ultrafioletowym. Warstwa ozonowa na różnych obszarach posiada różną grubość, a uzależniona jest ona od czynników klimatycznych takich jak: pora roku, wysokość i szerokość geograficzna oraz od czynników chemicznych, które występują w atmosferze.

Rola ozonu w stratosferze jest korzystna dla wszystkich istot żyjących, ponieważ chroni je przed szkodliwym promieniowaniem, natomiast jeżeli ozon znajdzie się nisko nad ziemią, działa trująco na życie roślin i zwierząt na Ziemi. Jednak ozon zazwyczaj odgrywa pozytywną i ochronną rolę w naszym ekosystemie, toteż wszelkimi siłami powinniśmy go osłaniać przed zniszczeniem.

Zjawisko dziury ozonowej czyli zmniejszone stężenie ozonu w stratosferze na kuli ziemskiej, jest zauważalne w głównej mierze na terenach północnych czyli na Antarktydzie. Zjawisko to polega na ubytku ponad połowy ozonu z zabezpieczającej warstwy ozonowej, a wynikiem tego zjawiska jest głównie gospodarcza działalność człowieka, poprzez którą do atmosfery dostają się szkodliwe związki chemiczne takie jak freon czy dwutlenek węgla.

Zjawisko dziury ozonowej zostało zauważone po raz pierwszy w latach 80-tych XX wieku. Okazało się, że w rejonach bieguna północnego utrata ozonu sięga ponad 50% pierwotnej warstwy ozonowej. Przeprowadzono szereg badań naukowych, które wykazały że głównymi substancjami powodującymi niszczenie warstwy ozonowej w stratosferze są freony, emitowane na szeroką skalę przez człowieka i jego działalność gospodarczą. Zaczęto wprowadzać w życie zakazy i ograniczenia w produkcji freonu w przemyśle, a już istniejący freon w urządzeniach chłodniczych, wypierać nowszymi modelami urządzeń. Obecnie nawet jeden procent ubytku ozonu ze stratosfery może doprowadzić do dużego wzrostu promieniowania ultrafioletowego, które katastrofalnie wpływa na życie całej naszej planety. Promieniowanie ultrafioletowe niszczy wrażliwe rośliny uprawne i zboża oraz naraża zwierzęta na różne choroby. Ultrafiolet również dostaje się do wody powodując tym samym wymieranie poszczególnych gatunków roślin i zwierząt. Co za tym idzie zostaje naruszony cały łańcuch pokarmowy stworzeń żyjących na ziemi wraz z człowiekiem, który również narażony na promieniowanie zaczyna częściej chorować, a jego układ odpornościowy jest poważnie osłabiony.

Przekonujemy się zatem jak poważnym i niebezpiecznym zjawiskiem dla istnienia życia na ziemi jest dziura ozonowa. Obecnie zostały przedsięwzięte wszystkie możliwe kroki zapobiegawcze, przeciwko rozprzestrzenianiu się dziury ozonowej. Niestety nawet jeżeli freon zostanie zupełnie wycofany z produkcji na całym świecie, będzie on jeszcze oddziaływał na stratosferę przez najbliższe 100 lat. Oprócz nakazów i zakazów nakładanych na emisję freonu do atmosfery, przestrzega się ludzi, aby unikali długiego przebywania na słońcu zwłaszcza w godzinach południowych, stosowali kremy ochronne ze specjalnym filtrem oraz nosili okulary przeciwsłoneczne ochraniające przed szkodliwym promieniowaniem ultrafioletowym. Najważniejsze jest zdrowie człowieka dlatego musimy jak najlepiej dbać o ekosystem ziemski oraz o nas samych, zabezpieczając się przed szkodliwym wpływem już istniejącej dziury ozonowej w stratosferze.